-----ਇਸ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਬੰਦੇ ਬਿਰਖ਼ ਹੋ ਗਏ------
ਜੇਲਾਂ 'ਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਕਸੂਤੀ ਫਸੀ
ਚੰਡੀਗੜ/18 ਦਸੰਬਰ/ ਜੈ ਸਿੰਘ ਛਿੱਬਰ
ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੀਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਮਰਨ ਵਰਤ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਸੂਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਕਤ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕੋਹੜ ਕਿਰਲੀ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 'ਗੇਂਦ' ਰਾਜਪਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾੜੇ ਵਿੱਚ ਡੇਗਦੇ ਹੋਏ ਮਾਮਲਾ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਮਲਾ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੀ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਡਾ,ਪੋਟਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤਿਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਿਕ 65 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੈਦੀ ਬੰਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ,ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆਂ 43 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ,ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ।
ਸੂਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 83 ਕੈਦੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ,ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ,ਪਰੰਤੂ ਇਹ 15 ਤੋਂ 20 ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਉਮਰ 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਟੱਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚੱਲਣ ਫਿਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ•ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਲ ਸਟਾਫ ਵਲੋਂ 'ਬਾਪੂ ' ਕਹਿਕੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਆਸਾ ਸਿੰਘ (94),ਕਪੂਰਥਲਾ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ (84),ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ (76),ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ (73),ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ (72),ਸਰੁਪ ਸਿੰਘ (64),ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ• 'ਚ ਮਾਨ ਸਿੰਘ (69) ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਅਕਾਲਗੜ• ਦਾ ਲਾਲ ਸਿੰਘ (50) ਜੋ ਕਿ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ ,ਦਰਜ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਪੈਰੋਲ ਤੋਂ ਘਰ ਜਾ ਚੁਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਕੋਲ• ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ,ਉਸਦੇ ਚਾਲ ਚੱਲਣ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਜੇਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਲਈ ਪੈਰੋਲ ਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ –ਸਸ਼ੀ ਕਾਂਤ
ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਸ਼ੀ ਕਾਂਤ ,ਸਾਬਕਾ ਅਡਿਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ ਪੁਲਿਸ (ਜੇਲ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਸ਼ੀ ਕਾਂਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਮਰਨ ਵਰਤ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ,ਅਗਰ ਭਵਿਖ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ,ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਟਾਈਅੱਪ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ। ਉਹਨਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਜਰਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਨੂੰ ਪੈਰੋਲ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਲਈ ਹੋਰ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਰਕਾਰ ਸੱਭ ਕੁੱਝ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ —ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ
Îਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਕਤ 125 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੈਦੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ ,ਜੋ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਵੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਦ ਵੀ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ,ਪਰੰਤੂ ਇੱਥੇ ਤਾਂ 15-15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੰਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਿਪੋਰਟ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਬੋਗਸ ਭੇਜਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਅਪਰਾਧੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਛੱਡਿਆਂ ਤਾਂ ਮਾਹੋਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਚਾਹਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜੇਲ• ਤੋਂ ਕੈਦੀ ਛੁਡਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ-
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ,ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ 'ਚ ਬੰਦ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (42) ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ (44) ,ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ (41) ਜਿਹੜੇ ਸਵ.ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਗਭੱਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਮਾਨਤ ਜਾਂ ਪੈਰੋਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ (73) ਜੋ ਕਿ ਟਾਡਾ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਉਮਰ ਕੈਦ ਸਜ਼ਾ ਤਹਿਤ ਬਰੇਲੀ (ਯੂਪੀ) 'ਚ 23 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਨਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜਮਾਨਤ ਤੇ ਪੈਰੋਲ ਨਹੀਂ ਲਈ।
ਲਾਲ ਸਿੰਘ (52) ਜੋ ਕਿ ਟਾਡਾ ਅਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਨਾਭਾ ਜੇਲ• ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੇਲ 'ਚ 22 ਸਾਲ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਗਭੱਗ ਦਰਜਨ ਵਾਰ ਪੈਰੋਲ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ (48) ਜੋ ਕਿ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਲਬਰਗ (ਕਰਨਾਟਕਾ) ਦੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ 1990 ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜਮਾਨਤ ਜਾਂ ਪੈਰੋਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਜੇਲਾਂ 'ਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਕਸੂਤੀ ਫਸੀ
ਚੰਡੀਗੜ/18 ਦਸੰਬਰ/ ਜੈ ਸਿੰਘ ਛਿੱਬਰ
ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੀਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਮਰਨ ਵਰਤ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਸੂਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਕਤ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕੋਹੜ ਕਿਰਲੀ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 'ਗੇਂਦ' ਰਾਜਪਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾੜੇ ਵਿੱਚ ਡੇਗਦੇ ਹੋਏ ਮਾਮਲਾ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਮਲਾ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੀ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਡਾ,ਪੋਟਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤਿਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਿਕ 65 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੈਦੀ ਬੰਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ,ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆਂ 43 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ,ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ।
ਸੂਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 83 ਕੈਦੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ,ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ,ਪਰੰਤੂ ਇਹ 15 ਤੋਂ 20 ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਉਮਰ 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਟੱਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚੱਲਣ ਫਿਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ•ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਲ ਸਟਾਫ ਵਲੋਂ 'ਬਾਪੂ ' ਕਹਿਕੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਆਸਾ ਸਿੰਘ (94),ਕਪੂਰਥਲਾ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ (84),ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ (76),ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ (73),ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ (72),ਸਰੁਪ ਸਿੰਘ (64),ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ• 'ਚ ਮਾਨ ਸਿੰਘ (69) ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਅਕਾਲਗੜ• ਦਾ ਲਾਲ ਸਿੰਘ (50) ਜੋ ਕਿ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ ,ਦਰਜ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਪੈਰੋਲ ਤੋਂ ਘਰ ਜਾ ਚੁਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਕੋਲ• ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ,ਉਸਦੇ ਚਾਲ ਚੱਲਣ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਜੇਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਲਈ ਪੈਰੋਲ ਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ –ਸਸ਼ੀ ਕਾਂਤ
ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਸ਼ੀ ਕਾਂਤ ,ਸਾਬਕਾ ਅਡਿਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ ਪੁਲਿਸ (ਜੇਲ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਸ਼ੀ ਕਾਂਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਮਰਨ ਵਰਤ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ,ਅਗਰ ਭਵਿਖ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ,ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਟਾਈਅੱਪ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ। ਉਹਨਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਜਰਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਨੂੰ ਪੈਰੋਲ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਲਈ ਹੋਰ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਰਕਾਰ ਸੱਭ ਕੁੱਝ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ —ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ
Îਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਕਤ 125 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੈਦੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ ,ਜੋ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਵੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਦ ਵੀ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ,ਪਰੰਤੂ ਇੱਥੇ ਤਾਂ 15-15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੰਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਿਪੋਰਟ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਬੋਗਸ ਭੇਜਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਅਪਰਾਧੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਛੱਡਿਆਂ ਤਾਂ ਮਾਹੋਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਚਾਹਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜੇਲ• ਤੋਂ ਕੈਦੀ ਛੁਡਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ-
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ,ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ 'ਚ ਬੰਦ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (42) ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ (44) ,ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ (41) ਜਿਹੜੇ ਸਵ.ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਗਭੱਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਮਾਨਤ ਜਾਂ ਪੈਰੋਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ (73) ਜੋ ਕਿ ਟਾਡਾ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਉਮਰ ਕੈਦ ਸਜ਼ਾ ਤਹਿਤ ਬਰੇਲੀ (ਯੂਪੀ) 'ਚ 23 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਨਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜਮਾਨਤ ਤੇ ਪੈਰੋਲ ਨਹੀਂ ਲਈ।
ਲਾਲ ਸਿੰਘ (52) ਜੋ ਕਿ ਟਾਡਾ ਅਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਨਾਭਾ ਜੇਲ• ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੇਲ 'ਚ 22 ਸਾਲ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਗਭੱਗ ਦਰਜਨ ਵਾਰ ਪੈਰੋਲ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ (48) ਜੋ ਕਿ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਲਬਰਗ (ਕਰਨਾਟਕਾ) ਦੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ 1990 ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜਮਾਨਤ ਜਾਂ ਪੈਰੋਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
No comments:
Post a Comment