ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਖ਼ਤਰੇ 'ਚ !

23 ਨੂੰ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਤੇ 29 ਨੂੰ  ਚੱਲੇਗੀ ਮੋਰਿੰਡਾ ਖੰਡ ਮਿਲ 

 ਜੈ ਸਿੰਘ ਛਿੱਬਰ  

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ /  ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਵਿਭਾਗ ਅਧੀਨ ਕੁੱਲ ਪੰਦਰਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਈਆਂ ਹਨ,ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਚਾਲੂ ਸੀਜਨ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਤੇ ਲੋਕਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਲੋਂ ਕੇਵਲ ਦੋ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਪਿੜਾਈ ਲਈ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਸੱਤ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਜਾਂ  ਲੋਕਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ  ਅਨੁਸਾਰ 23 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲ ਗੰਨਾ ਪੀੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ ਇਸਤੋਂ ਬਾਦ 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮੋਰਿੰਡਾ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਮਿੱਲਾਂ ਚਾਲਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਵਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂਲਿਆ ਗਿਆ। ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਵਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਗੰਨਾ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਮੋਹ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਕਾਇਆ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈਣ ਲਈ ਧਰਨੇ ,ਮੁਜਾਹਰੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਤੇ ਗੰਨਾਂ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਘਿਰਾਓ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਗੰਨੇ ਦੀ  ਬੀਜਾਈ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾਂ ਹੀ ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗੰਨਾਂ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਸੀਜਨ ਦੌਰਾਨ 53 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾਂ ਬੀਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ  ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਨੇ 165 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲ ਗੰਨੇ ਦੀ ਪਿੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਿੱਲਾਂ  ਵਲੋਂ 149.92 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲਾ ਗੰਨਾ ਪੀੜ੍ਹਿਆ  ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ 12.76 ਲੱਖ ਕੁੰਇਟਲ  ਚੀਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਅੰਕੜੇ 'ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਲ 2009-09 ਦੌਰਾਨ ਨੇ 85.48 ਲੱਖ ਹੇਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ  ਬੀਜਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 2009-10 ਦੌਰਾਨ ਘੱਟ ਕੇ 53.29 ਲੱਖ ਹੇਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿੱਲਾਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਚੱਲੀਆਂ  ਸਨ। ਗੰਨੇ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਘੱਟਣ ਕਾਰਨ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਵਿਭਾਗ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਗੰਨਾਂ ਬੀਜਣ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2010-11 ਦੌਰਾਨ 91.40 ਲ ੱਖ ਹੇਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2011-12 ਦੌਰਾਨ ਰਕਬਾ 144.43 ਲੱਖ ਹੇਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮਿੱਲਾਂ ਵਲੋਂ 8.69 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲ ਚੀਨੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਚਾਲੂ ਸੀਜਨ ਦੌਰਾਨ 290 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਗੰਨੇ ਦਾ ਭਾਅ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੀਤੇ ਸਾਲ 250 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭਾਅ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰੇਟ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਸੀ ,ਪਰੰਤੂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਇਗੀ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾਂ ਪੀੜਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿੜਾਈ ਦਾ ਸੀਜਨ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੂਗਰਫੈਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ (ਸਥਾਨਕ) ਐਚ ਐਸ ਸਰੰਗਲ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਮਿੱਲ 23 ਨਵੰਬਰ ਅਤੇ ਮੋਰਿੰਡਾ ਮਿੱਲ 29 ਤੋਂ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਮਿੱਲਾਂ ਵੀ ਜਲਦੀ ਚਾਲੂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਵਰਨਣਯੋਗ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਨਾਲਾ,ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ,ਬਟਾਲਾ,ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਮੋਰਿੰਡਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਹਨ।



ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੁਢਲਾਡਾ ਤੇ ਜਗਰਾਉ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲ ਵੇਚੀ

          ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੰਡਸਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵਲੋਂ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ,ਪਰੰਤੂ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੰਦ ਪਈਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬ 'ਚ 15 ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਿੱਲਾਂ ਬੁਢਲਾਡਾ,ਜਗਰਾਉ,ਫਰੀਦਕੋਟ,ਤਰਨ ਤਾਰਨ , ਰੱਖੜਾ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰਾ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੁਢਲਾਡਾ ਅਤੇ ਜਗਰਾਉ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੱਸਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਮਿੱਲਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 14.52 ਕਰੋੜ  ਅਤੇ 19.52 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 2013 ਵਿੱਚ ਵੇਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੰਦ ਪਈਆਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੀ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੇਰੀਆਂ,ਦਸੂਹਾ,ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ,ਕੀੜੀ ਅਫਗਾਨਾ,ਫਗਵਾੜਾ,ਅਮਲੋਹ ਅਤੇ ਪਾਤੜਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਿੱਲਾਂ ਹਨ।